Category: History

मिथिलाक संस्कृति ::

Image

मिथिलाक संस्कृति मिथिला एकटा भौगोलिक इकाई रहल अछि अति प्राचीन काल सँ। यजुर्वेदक समय सँ ‘मैथिल’ शब्द एकटा संस्कृतिक परिचायक छल आ मिथिलाक भौगोलिक इकाईक अन्तर्गत जे कियो रहैत छलाह से ‘मैथिल’ कहबैत छलाह। मैथिल संस्कृतिक विकास कालक्रमेण होईत गेलैक …

ने जाने केना कयक’ लुटि गेल आ लूटल गेल :: मिथिलाक आर्थिक समृद्धि

Image

मिथिला में प्रारंभ सँ कृषि के प्रधानता रहल अछि एहिलेल कृषि आधारित उद्योग-धंधाक प्रचलन रहल अछि। अंगेजक समय में ई बनल छल आ एहि समय में एतय नील, चीनी, जूट, चावल, आ तेल आदि के उद्योगक विकास भेल। मिथिला के …

मिथिला विभूति : बदरी नाथ झा (१८९३-१९७९ )

मिथिला क बदरी नाथ झा (१८९३-१९७९ ) प्रख्यात कवि जे कविशेखर क रूप में चिन्हल जायत छलाह . हिनक जन्म सरिसव गाम , मधुबनी , में भेल छल . वो संस्कृत व्याकरण आ साहित्य क अध्ययन केला आ बहुत रास …

संगीत में मधुबनी घराना

मधुबनी को शास्त्रीय सगीत की विरासत बनारस घराने से मिली। करीब तीन सौ वर्ष पूर्व बनारस घराने के मिश्र गायक मधुबनी आए एवं इसे घरानेदार शैली हस्तांतरण किया। बाबू #चन्द्रधारी सिंह नें इन्हे अपने दरबार में राजकीय सम्मान दिया। मिश्र …

मिथिलाक आर्थिक इतिहास

मिथिलाक आर्थिक इतिहास मिथिलाक आर्थिक अवस्था अति प्राचीन कालसँ अद्यपर्यंत कृषिपर आधारित रहल अछि। प्राचीन कालमे अखन जकाँ जलक अभाव नहि छल। मिथिलाक प्राकृतिक बनाबट किछु एहेन अछि जाहिसँ एहिठाम कृषिक प्रगति नीक जकाँ होइत अछि। वैदिक कालमे खेत जोतबाक, …

मिथिलाक इतिहासक अध्ययनक साधन

मिथिलाक इतिहासक अध्ययनक साधन भारतीय इतिहासक अध्ययनक हेतु जतवा जे स्त्रोत उपलब्ध अछि तकर शतांशो मिथिलाक इतिहासक हेतु नहि अछि। मिथिलाक दुर्भाग्य इहो जे पुरातत्ववेत्ता लोकनिक ध्यान आर्य सभ्यताक पूर्वी सीमाक प्राचीनतम केन्द्र दिसि अद्यावधि नहि गेल छन्हि। पता नहि …

वैशालीक इतिहास

वैशालीक इतिहास i.)भौगोलिक विश्लेषण:- अति प्राचीन कालमे भौगोलिक क्षेत्रक हिसाबे वैशाली विदेह राज्यक अंतर्गत छल, आ विदेह जकाँ वैशालीमे सेहो पहिने राजतंत्र छल आ तत्पश्चात् गणतंत्र भेल। वैशाली गण्डकसँ पूर्व अछि आ एकर आर्यीकरण विदेहक संग भेल छल। प्राचीन उत्तर …

मिथिलाक्षरक ऐतिहासिकता

मिथिलाक्षरक ऐतिहासिकता ऐतिहासिक दृष्टिएँ मिथिलाक्षर लिपिक प्राचीनतम आओर प्रारम्भिक रूप चित्रात्मक छल । मैथिलीलिपि अर्थात्‌ मिथि माथव सँ उत्पन्न विदेह जनकक राज्य मिथिला मे जाहि अक्षर सँ लिपिक रूप भाषाक रचना भेल, मिथिलाक्षर कहल जाइछ । मैथिली लिपिक प्राचीनतम उल्लेख, …

मिथिलाक भौगोलिक सीमा

मिथिलाक भौगोलिक सीमा शतपथ ब्राह्मणक अनुसार नदीक बहुलताक कारणे मिथिलाक भूमि दलदल जकाँ छल। कहल जाएछ जे अग्निदेवक आज्ञासँ माथव विदेघ आ गोतम राहुगण सदानीरा (गण्डकी)क पूबमे जाकऽ बसलाह आ उएह क्षेत्र इतिहासमे मिथिला, विदेह, तीरभुक्ति एवँ तिरहुतक नामसँ प्रसिद्ध …

मिथिलाक राजनैतिक इतिहास

३२० ई.सँ १०९७ ई. धरिक मिथिलाक राजनैतिक इतिहास गुप्तवंशक उत्थान भारतीय इतिहासमे एकटा महत्वपूर्ण घटना मानल गेल अछि। मिथिलाक हेतु एकर महत्व एहि लेल बढ़ि जाइत छैक कि मिथिलाक वैशालीक राजकुमारीक संग विवाह भेला उत्तरे चन्द्रगुप्त प्रथम साम्राज्य निर्माण करबामे …